Sat. Jan 24th, 2026

തഹജ്ജുദിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്താണ്?

തഹജ്ജുദ്: രാത്രിയിലെ രഹസ്യ ആരാധനയുടെ വെളിച്ചം

തഹജ്ജുദ്: ആത്മാവിനെ ഉണർത്തുന്ന രാത്രിനമസ്കാരം

ഇസ്ലാമിക ആത്മീയതയുടെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് മനുഷ്യനെ നയിക്കുന്ന ഏറ്റവും നിശ്ശബ്ദവും ശക്തവുമായ ആരാധനകളിലൊന്നാണ് തഹജ്ജുദ്. ലോകം ഉറക്കത്തിലാഴ്ന്നിരിക്കുന്ന രാത്രിയുടെ അന്ത്യനിമിഷങ്ങളിൽ, ഹൃദയവും ആത്മാവും അല്ലാഹുവിനോടു മാത്രമായി തുറക്കുന്ന ഒരു രഹസ്യ സംഭാഷണമാണ് തഹജ്ജുദ്. അത് നിർബന്ധമായ ആരാധനയല്ല; എന്നിട്ടും, അല്ലാഹുവിനോട് ഏറ്റവും അടുത്തുകൊണ്ടുപോകുന്ന ഒരു ഇബാദത്താണ്.

ഖുര്‍ആൻ തന്നെ തഹജ്ജുദിനെ ഒരു ആത്മീയ ഉയർച്ചയുടെ മാർഗ്ഗമായി പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു.

“രാത്രിയുടെ ഒരു ഭാഗത്ത്, നിനക്ക് അധികമായി (നഫ്ലായി) നമസ്കരിക്കുക; നിന്റെ രക്ഷിതാവ് നിന്നെ ഒരു പ്രശംസനീയ സ്ഥാനത്തേക്ക് ഉയർത്തിയേക്കാം.”
(സൂറത്ത് അൽ-ഇസ്റാ 17:79)

ഈ വചനത്തിൽ തന്നെ തഹജ്ജുദിന്റെ മഹത്വം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു — അത് മനുഷ്യനെ സാധാരണ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ആത്മീയ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു.


തഹജ്ജുദ് എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥവും ആശയവും

തഹജ്ജുദ്: ഉറക്കത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉണർവ്

തഹജ്ജുദ് എന്ന പദം അറബിക് ഭാഷയിലെ ഹജദ എന്ന വേരിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. അതിന്റെ അർത്ഥം “ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണരുക” എന്നതാണ്. അതായത്, ഉറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ ശേഷം എഴുന്നേറ്റ് അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്ന നമസ്കാരമാണ് തഹജ്ജുദ്.

ഇത് വെറും ശരീരത്തിന്റെ ഉണർവ് മാത്രമല്ല;
ആത്മാവിന്റെ ഉണർവാണ്.

നിർബന്ധമല്ലെങ്കിലും അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ട ആരാധന

തഹജ്ജുദ് ഒരു നഫ്ല് നമസ്കാരമാണ്. എന്നാൽ ഖുര്‍ആനും സുന്നത്തും ഇതിന് നൽകിയ പ്രാധാന്യം, പല നിർബന്ധ ആരാധനകളേക്കാളും ഉയർന്ന ആത്മീയ മൂല്യം ഇതിന് നൽകുന്നു.


ഖുര്‍ആനിൽ തഹജ്ജുദിന്റെ സ്ഥാനം

രാത്രിയെ ആരാധനയുടെ സമയമായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ഖുര്‍ആൻ

ഖുര്‍ആൻ രാത്രിയെ പ്രത്യേകമായി പരാമർശിക്കുന്നു — ശാന്തതയുടെ, ഏകാന്തതയുടെ, ആത്മസംവാദത്തിന്റെ സമയം.

“രാത്രിയിൽ അവർ വളരെ കുറച്ച് മാത്രമേ ഉറങ്ങാറുള്ളൂ.”
(സൂറത്ത് അദ്-ധാരിയാത് 51:17)

ഈ വചനത്തിൽ അല്ലാഹു സത്യവിശ്വാസികളെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്, അവർ രാത്രിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ആരാധനയിൽ ചെലവഴിക്കുന്നവരായിട്ടാണ്.

ഹൃദയം കൂടുതൽ സാന്നിധ്യമുള്ള സമയം

ഖുര്‍ആൻ പറയുന്നു:

“രാത്രിയിലെ എഴുന്നേൽപ്പ് ഹൃദയത്തിന് കൂടുതൽ ശക്തവും, വചനത്തിൽ കൂടുതൽ സ്ഥിരതയുള്ളതുമാണ്.”
(സൂറത്ത് അൽ-മുസ്സമ്മിൽ 73:6)

പകൽ തിരക്കുകളാൽ ചിതറിപ്പോകുന്ന മനുഷ്യഹൃദയം, രാത്രിയിൽ കൂടുതൽ ഏകാഗ്രതയോടെ അല്ലാഹുവിനെ സമീപിക്കുന്നു. അതിനാലാണ് തഹജ്ജുദ് ദുആകൾക്ക് പ്രത്യേക സ്വീകാര്യത ലഭിക്കുന്നത്.


നബി മുഹമ്മദ് ﷺ യുടെ ജീവിതത്തിൽ തഹജ്ജുദ്

പ്രവാചകന്റെ ആത്മീയ ശ്വാസം

നബി മുഹമ്മദ് ﷺ തഹജ്ജുദ് ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു.

“നിശ്ചയമായും, നിന്റെ രക്ഷിതാവ് നിനക്ക് രാത്രിയിൽ നമസ്കരിക്കാൻ അറിയുന്നു.”
(സൂറത്ത് അൽ-മുസ്സമ്മിൽ 73:20)

അദ്ദേഹം ദീർഘനേരം നമസ്കരിക്കുകയും, ഖുര്‍ആൻ പാരായണം ചെയ്യുകയും, കണ്ണുനീർ വാർത്തുകൊണ്ട് ദുആ ചെയ്യുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

“നന്ദിയുള്ള ദാസനാകാൻ”

നബി ﷺ യോട് ഒരിക്കൽ ചോദിച്ചു:
നിങ്ങളുടെ പാപങ്ങൾ മാപ്പാക്കിയിട്ടും എന്തിന് ഇത്രയും ആരാധന?
അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി ആത്മീയതയുടെ ഉച്ചകോടിയായിരുന്നു:

“ഞാൻ നന്ദിയുള്ള ഒരു ദാസനാകരുതേ?”

തഹജ്ജുദ് നന്ദിയുടെ ഏറ്റവും ശുദ്ധമായ പ്രകടനമായി ഇവിടെ മാറുന്നു.


തഹജ്ജുദ് നമസ്കാരത്തിന്റെ സമയംയും രീതിയും

തഹജ്ജുദിന്റെ ഏറ്റവും ഉത്തമ സമയം

രാത്രിയുടെ അവസാന മൂന്നിലൊന്നാണ് തഹജ്ജുദിന് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ സമയം. ഈ സമയത്തെക്കുറിച്ച് ഹദീസുകളിൽ പ്രത്യേകമായി പരാമർശിക്കുന്നു.

“ഓരോ രാത്രിയിലും, അവസാന മൂന്നിലൊന്നിൽ അല്ലാഹു ആകാശലോകത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നു.”
(ഹദീസ് – ബുഖാരി, മുസ്ലിം)

ഈ സമയത്ത് ദുആ ചെയ്യുന്നവരുടെ ദുആകൾക്ക് പ്രത്യേക സ്വീകരണമുണ്ടെന്ന് പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

എത്ര റകാഅത്ത്?

തഹജ്ജുദിന് നിശ്ചിത റകാഅത്ത് എണ്ണം ഇല്ല. രണ്ട് റകാഅത്ത് മുതൽ എത്ര വേണമെങ്കിലും നമസ്കരിക്കാം. പ്രധാനമായത് ഹൃദയത്തിന്റെ സാന്നിധ്യമാണ്, എണ്ണമല്ല.


തഹജ്ജുദും ദുആയും: ആത്മീയ ബന്ധത്തിന്റെ ഉച്ചകോടി

ദുആകൾ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്ന സമയം

രാത്രിയുടെ നിശ്ശബ്ദതയിൽ, മനുഷ്യനും അല്ലാഹുവും തമ്മിലുള്ള അകലം ഏറ്റവും കുറയുന്ന സമയം തഹജ്ജുദാണ്.

“എന്നെ വിളിക്കുന്നവൻ ഉണ്ടോ? ഞാൻ അവന് ഉത്തരം നൽകും.”
(ഹദീസ് ഖുദ്സി)

ഈ വചനങ്ങൾ തഹജ്ജുദിനെ പ്രത്യാശയുടെ ആരാധനയാക്കി മാറ്റുന്നു.

കണ്ണുനീരും ഖുര്‍ആനും

തഹജ്ജുദ് സമയത്ത് ഖുര്‍ആൻ പാരായണം ചെയ്യുമ്പോൾ, വചനങ്ങൾ ഹൃദയത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് ഇറങ്ങുന്ന അനുഭവമുണ്ടാകും.

“അവർ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് സജ്ദയിൽ വീഴുന്നു; അത് അവരുടെ വിനയം വർധിപ്പിക്കുന്നു.”
(സൂറത്ത് അൽ-ഇസ്റാ 17:109)


തഹജ്ജുദ് മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ

അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് വിനയത്തിലേക്ക്

രാത്രിയിൽ, ആരും കാണാതെ, അല്ലാഹുവിന് മുന്നിൽ സജ്ദയിൽ വീഴുന്ന മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അഹങ്കാരത്തിന് സ്ഥാനം ഇല്ല. തഹജ്ജുദ് മനുഷ്യനെ വിനയത്തിലേക്ക് വളർത്തുന്നു.

“അവർ അവരുടെ കിടക്കകളിൽ നിന്ന് മാറി, ഭയത്തോടും പ്രത്യാശയോടും കൂടി അവരുടെ രക്ഷിതാവിനെ വിളിക്കുന്നു.”
(സൂറത്ത് അസ്സജ്ദ 32:16)

ഹൃദയശുദ്ധിയും ആത്മീയ സ്ഥിരതയും

തഹജ്ജുദ് മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. പാപബോധം, പശ്ചാത്താപം, ആത്മപരിശോധന — എല്ലാം ഈ നമസ്കാരത്തിൽ സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകുന്നു.


ദുഃഖങ്ങളിലും പരീക്ഷണങ്ങളിലും തഹജ്ജുദിന്റെ പങ്ക്

തകർന്ന ഹൃദയങ്ങളുടെ ആശ്വാസം

ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ നിമിഷങ്ങളിൽ, മനുഷ്യന് മനുഷ്യനോട് പറയാൻ കഴിയാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. അപ്പോൾ, തഹജ്ജുദ് അല്ലാഹുവിനോടുള്ള തുറന്ന സംഭാഷണമായി മാറുന്നു.

“അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായം അടുത്തതാണ്.”
(സൂറത്ത് അൽ-ബഖറ 2:214)

ഈ ബോധം രാത്രിയിൽ ദുആ ചെയ്യുന്ന ഹൃദയത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

പ്രത്യാശയുടെ പുനർജനനം

തഹജ്ജുദ് മനുഷ്യനെ പഠിപ്പിക്കുന്നു:
ഇരുട്ടിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ഘട്ടത്തിന് ശേഷം മാത്രമാണ് പ്രഭാതം.


സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും: തഹജ്ജുദിന്റെ സമാന അവസരം

ഖുര്‍ആൻ നൽകുന്ന ആത്മീയ സമത്വം

തഹജ്ജുദ് പുരുഷന്മാർക്ക് മാത്രം പരിമിതമായ ആരാധനയല്ല. ഖുര്‍ആൻ സ്ത്രീ-പുരുഷ സമത്വത്തോടെ രാത്രിആരാധനയെ പ്രശംസിക്കുന്നു.

“നിശ്ചയമായും, അനുസരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും… അല്ലാഹു അവർക്കായി വലിയ പ്രതിഫലം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.”
(സൂറത്ത് അൽ-അഹ്‌സാബ് 33:35)


തഹജ്ജുദിനെ ജീവിതത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ കൊണ്ടുവരാം

ചെറിയ തുടക്കങ്ങൾ, വലിയ ആത്മീയ ഫലങ്ങൾ

എല്ലാ രാത്രിയും ദീർഘനേരം നമസ്കരിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ പോലും, രണ്ട് റകാഅത്ത് കൊണ്ട് ആരംഭിക്കുക. സ്ഥിരതയാണ് തഹജ്ജുദിന്റെ സൗന്ദര്യം.

നിദ്രയും ഉദ്ദേശവും

ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് തഹജ്ജുദിന് എഴുന്നേൽക്കാനുള്ള നിയ്യത്ത് ചെയ്യുക. ആ നിയ്യത്ത് പോലും അല്ലാഹുവിന്റെ അടുക്കലിൽ പ്രതിഫലാർഹമാണ്.


തഹജ്ജുദ്: ലോകത്തിന്റെ ശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് ദൈവിക നിശ്ശബ്ദതയിലേക്ക്

ആത്മാവിന്റെ രഹസ്യ യാത്ര

തഹജ്ജുദ് മനുഷ്യനെ ലോകത്തിന്റെ ശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറ്റി, ദൈവിക നിശ്ശബ്ദതയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അവിടെ, വാക്കുകൾ കുറയും; അനുഭവങ്ങൾ വർധിക്കും.

“നിശ്ചയമായും, നിന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ സ്മരണയിൽ ക്ഷമയോടെ നിലകൊള്ളുക.”
(സൂറത്ത് അൽ-ഇൻസാൻ 76:25)


ഉപസംഹാരം: തഹജ്ജുദ് — അല്ലാഹുവിനോട് ഏറ്റവും അടുത്ത നിമിഷം

തഹജ്ജുദ് ഒരു നമസ്കാരം മാത്രമല്ല;
അത് ഒരു ബന്ധമാണ് — ദാസനും ദൈവവും തമ്മിലുള്ള.

ലോകം ഉറങ്ങുമ്പോൾ,
ഹൃദയം ഉണരുന്നു.
ശബ്ദങ്ങൾ മങ്ങുമ്പോൾ,
ദുആകൾ ഉയരുന്നു.
ഇരുട്ട് ആഴമാകുമ്പോൾ,
വെളിച്ചം ഹൃദയത്തിൽ പിറക്കുന്നു.

“നിന്റെ രക്ഷിതാവിനെ രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും സ്മരിക്കുക.”
(സൂറത്ത് ആൽ-ഇംറാൻ 3:41)

തഹജ്ജുദ് മനുഷ്യനെ പഠിപ്പിക്കുന്നു:
അല്ലാഹുവിനോട് ഏറ്റവും അടുത്തെത്താൻ,
ചിലപ്പോൾ ലോകത്തിൽ നിന്ന് അൽപം മാറിനിൽക്കേണ്ടിവരും.

അത് തന്നെയാണ് രാത്രിയിലെ ഈ രഹസ്യ ആരാധനയുടെ മഹത്വം.

Please continue reading https://drshaji.com/how-important-is-gratitude-in-islam

Please visit https://drlal.in

Dr.Shaji Footer

You cannot copy content of this page